Ты, кого я не смог спасти,
Послушай меня.
Пойми: говорю я просто, ибо стыжусь иного.
Присягаю: нет во мне чародейства слов.
Говорю с тобой молча, как облако или дерево.
То, что меня закалило, для тебя оказалось смертельным.
Прощание с этой эпохой принял ты за начало новой,
Вдохновение ненависти — за красоту поэзии,
Слепую силу — за совершенную форму.
Вот долина польских мелких рек. И мост огромный
Уходит в белую мглу. Это разрушенный город.
На твою могилу ветер швыряет чаячьи крики,
Когда говорю с тобою.
Что такое поэзия, которая не спасает
Ни людей, ни народы?
Сообщество официальной лжи,
Песня пьяниц, которым перережут глотки через минуту,
Девичья книжечка у кровати.
То, что я стремился к хорошей поэзии, неумелый,
То, что я поздно понял: цель её – освобождение,
В этом, только лишь в этом спасение крылось.
В прошлом посыпали могилы просом и маком:
Птиц накормить — слетающиеся души.
Я положил тут для тебя эту книгу,
Чтоб никогда ты больше не возвращался.
2024.11.23.
Оригинал (автор – Чеслав Милош):
Przedmowa do Ocalenia
Ty, którego nie mogłem ocalić,
Wysłuchaj mnie.
Zrozum tę mowę prostą, bo wstydzę się innej.
Przysięgam, nie ma we mnie czarodziejstwa słów.
Mówię do ciebie milcząc, jak obłok czy drzewo.
To, co wzmacniało mnie, dla ciebie było śmiertelne.
Żegnanie epoki brałeś za początek nowej,
Natchnienie nienawiści za piękno liryczne,
Siłę ślepą za dokonany kształt.
Oto dolina płytkich polskich rzek. I most ogromny
Idący w białą mgłę. Oto miasto złamane
I wiatr skwirami mew obrzuca twój grób,
Kiedy rozmawiam z tobą.
Czym jest poezja, która nie ocala
Narodów ani ludzi?
Wspólnictwem urzędowych kłamstw,
Piosenką pijaków, którym ktoś za chwilę poderżnie gardła,
Czytanką z panieńskiego pokoju.
To, że chciałem dobrej poezji, nie umiejąc,
To, że późno pojąłem jej wybawczy cel,
To jest i tylko to jest ocalenie.
Sypano na mogiły proso albo mak
Żywiąc zlatujących się umarłych – ptaki.
Tę książkę kładę tu dla ciebie, o dawny,
Abyś nas odtąd nie nawiedzał więcej.